Wydawnictwo w Łodzi: popularna prasa przeszłości

Jeśli we współczesnym świecie wiadomości czerpie się głównie ze źródeł elektronicznych i Internetu, to w XX wieku wszystko wyglądało zupełnie inaczej. Głównym źródłem informacji dla łodzian były publikacje drukowane – prasa, gazety i czasopisma, które ukazywały się z różną częstotliwością i skupiały się na poruszaniu pewnych ważnych społecznie tematów – pisze lodz.one.

Jakie były pierwsze czasopisma i gazety w Łodzi, o czym pisali i inne ciekawostki z historii pierwszej prasy województwa przeczytasz w poniższym materiale.

“Dziennik Łódzki” 

„Dziennik Łódzki” to jedna z najstarszych gazet w Polsce i najstarsza gazeta w województwie łódzkim. Pierwszy numer tej publikacji ukazał się w styczniu 1884 roku i miał tylko cztery strony. Pierwszym wydawcą gazety był publicysta i działacz społeczny Zdzisław Kułakowski.

Już od pierwszych lat istnienia gazeta była aktywnie wspierana finansowo – pozwoliło to właścicielowi stworzyć własną drukarnię, a pracujący dla niej dziennikarze mogli pochwalić się bardzo wysokimi zarobkami. Pensje dziennikarzy były porównywane do wynagrodzeń najlepszych ówczesnych dzienników Królestwa Polskiego, co świadczyło o wysokim poziomie wydawnictwa, a także wysokim statusie i konkurencyjności.

Z biegiem lat publikacja aktywnie się rozwijała – z czasem pojawiły się tu ogłoszenia, wzrosła liczba stron i kolumn. Do czterech kolumn publikacji dodawano zazwyczaj drobne dodatki – były to albo dłuższe fragmenty powieści lub ogłoszenia.

„Dziennik Łódzki” jest połączony z 11 redakcjami lokalnymi. Obecnie jest popularną gazetą publicystyczną i informacyjną, skupiającą się przeważnie na informacjach praktycznych. Równolegle z gazetą ukazuje się szereg dodatków tematycznych, ciekawych dla lokalnych czytelników. Tak więc, na przykład, dodatek z programem telewizyjnym jest bardzo popularny.

“Lodzer Zeitung” 

Kolejnym łódzkim periodykiem jest Lodzer Zeitung, gazeta ukazująca się w latach 1863-1915, która była pierwszą gazetą wydawaną w mieście. Początkowo wydawnictwo to nosiło nazwę „Łódzkie Ogłoszenia” i było czasopismem dwujęzycznym, wydawanym w języku polskim i niemieckim.

Założycielem i wydawcą pisma „Lodzer Zeitung” był drukarz Jan Petersilge. Pismo ukazywało się dwa razy w tygodniu i składało się z czterech stron małego formatu. Jego głównym celem było informować o obowiązujących przepisach rządowych, zarządzeniach władz i ogłoszeniach handlowych oraz prywatnych. 

Jak już można było się domyślić z nazwy gazety, jej druk był finansowany przez niemieckich kupców i fabrykantów, którzy przybyli do miasta w latach przemysłowego boomu Łodzi i zbudowali tu liczne fabryki. Dbali o utrzymanie swojego statusu i aktywnie uczestniczyli w życiu społecznym Łodzi.

W ciągu całego okresu istnienia gazeta wielokrotnie zmieniała nazwę – w różnych okresach była to zarówno gazeta niemiecka, jak i gazeta z działem polskim dla pozyskania polskich czytelników. Zmieniły się również warunki wydawania – nakład i cykliczność. W końcu w 1915 roku gazeta przestała się w ogóle ukazywać.

“Fołks Sztyme” 

Społeczność żydowska w Łodzi i województwie aktywnie angażowała się również w wydawanie własnych media. Tak więc jednym z najważniejszych wydawnictw żydowskich w Łodzi był „Fołks Sztyme” – dziennik, który został założony w 1946 roku.

Początkowo gazeta żydowska ukazywała się jako organ KC PPR, od 1956 r. stała się organem Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Była to świecka organizacja żydowska, która rozpoczęła działalność w 1950 roku. Po pewnym czasie wydawnictwo przeniosło się do stolicy Polski.

Przez wiele lat „Fołks Sztyme” był jedynym pismem wydawanym w języku jidysz w PRL. Początkowo gazeta cieszyła się dużym zainteresowaniem, jednak z biegiem lat liczba czytelników stale malała z powodu zmniejszania się liczby Żydów w Polsce i ich asymilacji. 

Od 1991 roku gazeta przekształciła się w miesięcznik, jednak w tym samym roku pismo całkowicie przestało się ukazywać.

“Express Ilustrowany” 

Kolejnym wydawnictwem w Łodzi jest tabloid „Express Ilustrowany”, który ukazuje się codziennie od 2 sierpnia 1923 roku. „Express Ilustrowany” ukazał się jako gazeta koncernu wydawniczego „Republika” z inicjatywy trzech dziennikarzy – Władysława Polaka, Czesława Ołtaszewskiego i Leszka Kirkiena.

W latach 50. ówczesne władze zlikwidowały wydawanie gazet popołudniowych, a „Express Ilustrowany” połączono z „Dziennikiem Łódzkim” – wtedy gazeta ukazywała się pod inną nazwą. Jednak w 1956 roku gazeta powróciła do dawnej nazwy i szybko stała się jedną z najpopularniejszych gazet łódzkich.

W latach 90. gazeta została przejęta przez niemiecki koncern wydawniczy Verlagsgruppe Passau. Do połowy lat 90. gazeta ukazywała się 5 razy w tygodniu i cieszyła się tak dużym zainteresowaniem, że później ukazywała się również w soboty. W piątki gazeta ukazywała się wraz z dodatkiem telewizyjnym, aw soboty do gazety dodawane były tygodniki.

“Kurier Łódzki” 

„Kurier Łódzki” to dziennik informacyjno-publicystyczny, który ukazywał się w Łodzi w latach 1906-1939 i był kontynuacją „Gońca Łódzkiego”, który został zlikwidowany decyzją władz carskich w 1906 roku.

Początkowo „Kurier Łódzki” wydawał Stanisław Książek, znany polski drukarz, dziennikarz, wydawca gazet i książek, a także właściciel łódzkiej drukarni. Wcześniej był współredaktorem wspomnianej wcześniej zakazanej gazety. Stanisław Książek po tej sytuacji nie zrezygnował jednak z działalności wydawniczej i kupił drukarnię, gdzie otrzymał pozwolenie na wydawanie jeszcze jednej gazety „Kuriera Łódzkiego”.

„Kurier Łódzki” ukazywał się dwa razy w tygodniu, na dwóch szybkich maszynach drukarskich. Gazeta ukazywała się dwa razy dziennie – rano i wieczorem po cztery strony. Podtytuł mówił, że „Kurier Łódzki” jest gazetą polityczną i społeczno-literacką.

Następnie Stanisław Książek zakupił jeszcze większą maszynę rotacyjną, co pozwoliło mu znacznie zwiększyć objętość wydawanego pisma. Tym samym gazeta bardzo szybko stała się jednym z najpopularniejszych drukowanych gazet w Łodzi i osiągnęła nakład 40 tys. egzemplarzy. „Kurier Łódzki” kilkakrotnie zmieniał nazwę (głównie z powodu carskich zakazów), ale cieszył się popularnością w społeczeństwie.

W 1929 r. gazeta została odznaczona srebrnym medalem i dyplomem honorowym na Powszechnej Wystawie Krajowej za zasługi dla kultury.

“Głos Robotniczy” 

„Głos Robotniczy” to łódzki dziennik ukazujący się w latach 1945-1990, który był organem Politycznej Partii Robotniczej, a później – Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Redaktorami pisma w różnych okresach były tak znane postaci, jak działacz komunistyczny Edward Uzdański, dziennikarz Sergiusz Kłaczkow, publicysta i działacz komunistyczny Łucjusz Włodkowski. Przez wiele lat gazeta „Głos Robotniczy” była jedną z najpoczytniejszych gazet centralnej Polski. Egzemplarz można było kupić w sieci kiosków RSW „Prasa-Książka-Ruch” – polskiego wydawnictwa założonego w 1973 roku.

W latach 90. „Głos Robotniczy” z wiadomych przyczyn przestał się ukazywać. Jednak w 2004 roku w mediach rozeszła się informacja o pomyśle wydania lewicowego dziennika pod nazwą „Nowy Głos Robotniczy”, ale realizacja takiego planu się nie odbyła. 

More from author

Dlaczego zamawianie online jest lepsze niż chodzenie do sklepu

Przede wszystkim zamawianie online pozwala zaoszczędzić czas, bo nie trzeba jechać do sklepu. Dodatkowym bonusem jest brak zbędnych, "narzuconych" zakupów, z których szczególnie słyną...

Zapomniane nazwiska łódzkich malarzy przeszłości: historia i ciekawostki

Miasto Łódź podarowało Polsce i światu wielu utalentowanych ludzi. Są to różni artyści i postaci kultury, przedstawiciele różnych gatunków i ruchów, którzy całe swoje...

Profesjonaliści w swojej dziedzinie: znani dziennikarze z miasta Łodzi

Zawsze pierwsi, zawsze na czasie i zawsze wytrwali, sprawiedliwi, uczciwi i obiektywni. Mówimy o dziennikarzach. Jest to zawód twórczy, ciekawy, a czasem nawet niebezpieczny,...
.,.,.,.