Łódź rozwijała się niezwykle szybko w drugiej połowie XIX wieku. Małe warsztaty ustępowały miejsca dużym fabrykom i zakładom przemysłowym. Miasto stało się centrum produkcji tekstyliów nie tylko w Królestwie Polskim, ale również w całej Europie, pisze lodz.one.
W drugiej połowie XIX wieku w Łodzi dominowały pieniądze i zyski. Mieszkało tu wielu bogatych ludzi, których majątki oraz kapitał przedsiębiorstw rosły, bo wszystko szło w górę. Na tym tle pojawiła się pilna potrzeba stworzenia instytucji finansowych i kredytowych – banków. Poniżej przedstawimy historię bankowości w Łodzi.
Oddział Polskiego Banku Handlowego w Łodzi
Na pierwszy rzut oka może to wydawać się dziwne, ale do drugiej połowy XIX wieku w Łodzi nie było ani jednego banku ani instytucji kredytowej. Osoby potrzebujące pożyczki musiały zwracać się do zamożniejszych mieszkańców miasta. Jednak taka osoba mogła odmówić udzielenia wsparcia finansowego. Inni wręcz przeciwnie wykorzystywali trudną sytuację pożyczkobiorców, aby się wzbogacić.
Jeszcze większym problemem było uzyskanie długoterminowego kredytu dla lokalnych przemysłowców.
Dlatego w latach 60. XIX wieku w mieście pojawiła się pilna potrzeba uporządkowania stosunków pieniężno-kredytowych. Tym bardziej, że ówczesna Łódź przekształciła się z małego miasteczka rolniczego w centrum przemysłu tekstylnego.
Pierwszym bankiem, który otworzył swój oddział w Łodzi, był Bank Handlowy, którego siedziba główna mieściła się w Warszawie. Jest to jeden z najstarszych banków w Polsce i Europie. Jego historia rozpoczęła się w 1870 roku, kiedy został założony przez przedstawicieli ziemiaństwa, burżuazji i inteligencji.
Oddział Polskiego Banku Handlowego w Łodzi rozpoczął działalność w 1872 roku dzięki staraniom znanego łódzkiego przemysłowca niemieckiego pochodzenia, Karola Scheiblera.
Początkowo bank działał przy ulicy Pomorskiej 18, a później przeniósł się do nowego budynku przy ulicy Kościuszki 15.
Budynek banku został wzniesiony w stylu klasycznego modernizmu z elementami neobarokowymi. Warto wspomnieć, że na fasadzie i wewnątrz budynku można zobaczyć ciekawe elementy dekoracyjne w postaci zwierząt.
Na przykład chomiki symbolizowały gromadzenie i zaradność, sowy – mądrość, lew i orzeł – potęgę i bogactwo, a postać oracza symbolizowała pracowitość.
Łódzki oddział Banku Handlowego funkcjonował do 1936 roku.
W 1897 roku w Łodzi rozpoczęła działalność kolejna instytucja finansowo-kredytowa – Bank Kupiecki, założony z inicjatywy łódzkich przemysłowców z rodziny Geyerów.
Inne instytucje finansowe
Oprócz dwóch wcześniej wspomnianych instytucji, w Łodzi działał również Państwowy Bank Cesarstwa Rosyjskiego. Jak wiadomo, ówczesne Królestwo Polskie było państwem wasalnym carskiej Rosji.
Państwowy Bank Cesarstwa Rosyjskiego funkcjonował w Łodzi od 1886 roku. Po zakończeniu I wojny światowej budynek banku został przejęty przez Łódzką Izbę Skarbową, a sam bank przestał istnieć po upadku Imperium Rosyjskiego.
W drugiej połowie XIX wieku oraz na przełomie XIX i XX wieku w Łodzi działały również inne filie rosyjskich banków. W 1893 roku otwarto oddział Azowsko-Dońskiego Banku Handlowego, a w 1897 roku – Ryskiego Banku Handlowego.
W mieście funkcjonowały również instytucje kredytowe, takie jak Łódzkie Miejskie Towarzystwo Kredytowe oraz Kasa Pożyczkowa Przemysłowców Łódzkich. Dodatkowo w Łodzi działały tzw. domy bankowe, które zajmowały się obsługą rozliczeń między kupcami.
Duże banki i ich filie obsługiwały głównie interesy przemysłowych magnatów, podczas gdy domy bankowe współpracowały z rzemieślnikami, handlarzami oraz właścicielami mniejszych fabryk.
Łódzkie przedsiębiorstwa często korzystały także z pożyczek w zagranicznych bankach. Zakłady i fabryki zaciągały kredyty na zakup surowców oraz maszyn.
Właściciele łódzkich fabryk korzystali z usług banków niemieckich, austriackich, szwajcarskich oraz brytyjskich.
Przed wybuchem I wojny światowej Łódź zajmowała drugie miejsce po Warszawie pod względem liczby banków oraz instytucji finansowo-kredytowych.