{"id":4627,"date":"2024-08-29T22:50:00","date_gmt":"2024-08-29T20:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz.one\/?p=4627"},"modified":"2024-09-16T21:47:44","modified_gmt":"2024-09-16T19:47:44","slug":"edukacja-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-co-wydarzylo-sie-w-lodzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/edukacja-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-co-wydarzylo-sie-w-lodzi-4627","title":{"rendered":"Edukacja w czasie II wojny \u015bwiatowej. Co wydarzy\u0142o si\u0119 w \u0141odzi?"},"content":{"rendered":"\n<p>W po\u0142owie XX wieku Polacy stan\u0119li przed jednym z najtrudniejszych wyzwa\u0144 w historii kraju. Okropno\u015bci II wojny \u015bwiatowej wstrz\u0105sn\u0119\u0142y dos\u0142ownie ca\u0142\u0105 planet\u0105, ale pierwsi, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli reali\u00f3w nazistowskiej ideologii, byli mieszka\u0144cy polskich miast, w szczeg\u00f3lno\u015bci \u0141odzi, podaje <a href=\"https:\/\/lodz.one\/\">lodz.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy okupanci zaj\u0119li \u0141\u00f3d\u017a, przyst\u0105pili do ca\u0142kowitej przebudowy tradycyjnego systemu funkcjonowania miasta oraz wszystkich jego sfer. Jeszcze przed zdobyciem miasta jego mieszka\u0144cy z przera\u017ceniem czekali, co b\u0119dzie dalej, gdy\u017c pierwsze bomby na \u0141\u00f3d\u017a spad\u0142y na samym pocz\u0105tku inwazji na Polsk\u0119. Zmiany dotkn\u0119\u0142y dos\u0142ownie wszystkich dziedzin \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Jednak to plac\u00f3wki edukacyjne i sami pedagodzy jako jedni z pierwszych odczuli ich skutki. Faktem jest, \u017ce Hitler by\u0142 przekonany, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em \u201e\u017cywej si\u0142y\u201d narodu jest edukacja. Dok\u0142adnie wiedzia\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie edukacja jest g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem przekazywania i zachowania kultury, to\u017csamo\u015bci narodowej i pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wygl\u0105da\u0142a edukacja w tamtych latach, jak Niemcy zmienili codzienne \u017cycie \u0142\u00f3dzkich nauczycieli i czego pr\u00f3bowali ich nauczy\u0107 \u2013 przeczytacie w poni\u017cszym materiale.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e21562e397\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e21562e397\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/edukacja-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-co-wydarzylo-sie-w-lodzi-4627\/#Co_dzialo_sie_w_polskiej_edukacji_na_poczatku_inwazji_hitlerowskiej\" >Co dzia\u0142o si\u0119 w polskiej edukacji na pocz\u0105tku inwazji hitlerowskiej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/edukacja-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-co-wydarzylo-sie-w-lodzi-4627\/#Przybycie_nazistow_do_Lodzi_Co_zmienilo_sie_w_miescie\" >Przybycie nazist\u00f3w do \u0141odzi. Co zmieni\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/edukacja-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-co-wydarzylo-sie-w-lodzi-4627\/#Represje_wobec_nauczycieli\" >Represje wobec nauczycieli<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/edukacja-w-czasie-ii-wojny-swiatowej-co-wydarzylo-sie-w-lodzi-4627\/#Dzialalnosc_tajnych_szkol_w_Lodzi_i_wojewodztwie\" >Dzia\u0142alno\u015b\u0107 tajnych szk\u00f3\u0142 w \u0141odzi i wojew\u00f3dztwie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_dzialo_sie_w_polskiej_edukacji_na_poczatku_inwazji_hitlerowskiej\"><\/span>Co dzia\u0142o si\u0119 w polskiej edukacji na pocz\u0105tku inwazji hitlerowskiej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"859\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4628\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image.png 1024w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-300x252.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-768x644.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-696x584.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zmiany, kt\u00f3re przysz\u0142y wraz z nazistami, dotkn\u0119\u0142y polskich nauczycieli ju\u017c w pierwszych tygodniach okupacji. W listopadzie 1939 roku w Niemczech wydano dokument, kt\u00f3ry okre\u015bla\u0142, \u017ce zaanektowane ziemie polskie maj\u0105 sta\u0107 si\u0119 celem ca\u0142kowitego zniszczenia i jak najszybszej germanizacji. Dokument przewidywa\u0142 tak\u017ce, \u017ce wszyscy Polacy z wykszta\u0142ceniem wy\u017cszym i \u015brednim, a tak\u017ce osoby nale\u017c\u0105ce do polskiej inteligencji, maj\u0105 zosta\u0107 ca\u0142kowicie wyeliminowani (z wyj\u0105tkiem po\u017cytecznych kolaborant\u00f3w, kt\u00f3rych zdolno\u015bci intelektualne mo\u017cna by\u0142o wykorzysta\u0107 do w\u0142asnych cel\u00f3w). Jednak Hitler nie m\u00f3g\u0142 ca\u0142kowicie zatrzyma\u0107 procesu edukacyjnego w plac\u00f3wkach edukacyjnych. One nadal funkcjonowa\u0142y, a w nich kszta\u0142ci\u0142y si\u0119 nowe pokolenia Polak\u00f3w, co stanowi\u0142o w\u00f3wczas potencjalne zagro\u017cenie dla re\u017cimu nazistowskiego, co Hitler i wszyscy jego wsp\u00f3\u0142pracownicy dobrze rozumieli. Nast\u0119pnie \u201eWehrmacht\u201d rozpocz\u0105\u0142 radykalne dzia\u0142ania, kt\u00f3re dotkn\u0119\u0142y prawie wszystkie instytucje edukacyjne w kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>Wraz z pocz\u0105tkiem radykalnych dzia\u0142a\u0144 polskie uniwersytety i inne wy\u017csze uczelnie (w tym zawodowe i \u015brednie) musia\u0142y zosta\u0107 zamkni\u0119te. Na szcz\u0119\u015bcie proces edukacyjny w szko\u0142ach podstawowych nadal trwa\u0142, cho\u0107 pod czujnym okiem okrutnego okupanta.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego Hitler podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o zamkni\u0119ciu uczelni wy\u017cszych? By\u0142 bowiem przekonany, \u017ce uczelnie wy\u017csze s\u0105 ogniskami polskiej edukacji szowinistycznej. Oczywi\u015bcie, nazisci nie mog\u0142y pozwoli\u0107, aby si\u0119 rozwija\u0142a.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak funkcjonowanie szk\u00f3\u0142 w czasie II wojny \u015bwiatowej nie by\u0142o takie proste. W rzeczywisto\u015bci w\u0142adze okupacyjne stwarza\u0142y jedynie pozory \u017cyczliwo\u015bci, pozwalaj\u0105c na dzia\u0142alno\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142, jednak umo\u017cliwiono funkcjonowanie jedynie szk\u00f3\u0142 pa\u0144stwowych, w kt\u00f3rych dzieci mog\u0142y zdoby\u0107 wy\u0142\u0105cznie podstawowe umiej\u0119tno\u015bci i wiedz\u0119, bardzo powierzchown\u0105 i sk\u0105p\u0105, ale tak\u0105, kt\u00f3ra nie stanowi\u0142a \u017cadnego zagro\u017cenia. W tamtych latach w polskich szko\u0142ach nauczano liczenia, pisania i czytania. Ca\u0142kowicie zakazano nauczania przedmiot\u00f3w wa\u017cnych z punktu widzenia narodowego, takich jak historia, geografia i literatura. Co ciekawe, nawet gimnastyka by\u0142a r\u00f3wnie\u017c zakazana przez re\u017cim nazistowski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przybycie_nazistow_do_Lodzi_Co_zmienilo_sie_w_miescie\"><\/span>Przybycie nazist\u00f3w do \u0141odzi. Co zmieni\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"656\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4631\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-1.png 1024w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-1-300x192.png 300w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-1-768x492.png 768w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-1-696x446.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Opisana powy\u017cej sytuacja w edukacji by\u0142a praktycznie identyczna we wszystkich okupowanych miastach. Wyj\u0105tkiem mo\u017ce by\u0107 jedynie Krak\u00f3w, gdzie nauczyciele do\u015bwiadczali represji, prze\u015bladowa\u0144 i eksterminacji, ale nie na tak du\u017c\u0105 skal\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Faktem jest, \u017ce Krak\u00f3w mia\u0142 szczeg\u00f3lny status z punktu widzenia germanizacji okupowanych ziem polskich. Sta\u0142 si\u0119 stolic\u0105 Generalnego Gubernatorstwa pod rz\u0105dami Hansa Franka. Hitler mia\u0142 wobec tego miasta w\u0142asne plany, kt\u00f3re czyni\u0142y z niego swego rodzaju zaplecze do dalszej germanizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast w \u0141odzi sytuacja by\u0142a znacznie gorsza ni\u017c w Krakowie. Pocz\u0105tkowo \u0141\u00f3d\u017a r\u00f3wnie\u017c znajdowa\u0142a si\u0119 w granicach Generalnego Gubernatorstwa, posiada\u0142a w\u0142asn\u0105 administracj\u0119 okupacyjn\u0105 i przyw\u00f3dc\u0119, ale trwa\u0142o to nie d\u0142u\u017cej ni\u017c dwa tygodnie. Nast\u0119pnie 9 listopada miasto zosta\u0142o oficjalnie w\u0142\u0105czone do III Rzeszy, staj\u0105c si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 tzw. Vaterlandu.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemal natychmiast po tych zmianach hitlerowcy postanowili to \u201euczci\u0107\u201d niszcz\u0105c pomnik Tadeusza Ko\u015bciuszki. Wed\u0142ug ich planu mia\u0142o to symbolizowa\u0107 zniszczenie polsko\u015bci w \u0141odzi \u2013 kultury, sztuki, edukacji, wszelkich cech narodowych i nadziei na przysz\u0142o\u015b\u0107 w sk\u0142adzie Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Przede wszystkim okupanci zamkn\u0119li tu szko\u0142y wy\u017csze i \u015brednie, pozwalaj\u0105c na dzia\u0142alno\u015b\u0107 jedynie zawodowych i podstawowych plac\u00f3wek edukacyjnych. Jednak nawet w tych plac\u00f3wkach, kt\u00f3re otrzyma\u0142y zezwolenie na dzia\u0142alno\u015b\u0107, program nauczania by\u0142 bardzo ograniczony, a wielu nauczycieli i wyk\u0142adowc\u00f3w katastrofalnie brakowa\u0142o. Niekt\u00f3rzy w pierwszych dniach poszli do wojska, inni stali si\u0119 ofiarami hitlerowskich represji, deportacji, a nawet egzekucji. Szczeg\u00f3lnie dotyczy\u0142o to ludno\u015bci \u017cydowskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie planowano utworzenie szk\u00f3\u0142 niemieckich, ale tylko w tych miastach, w kt\u00f3rych by\u0142a odpowiednia liczba niemieckich dzieci. System ten mia\u0142 na celu ukazanie Polakom, \u017ce nie maj\u0105 szans na utrzymanie swojej narodowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W prawie ka\u017cdym miejscu w \u0141odzi m\u00f3wienie po polsku by\u0142o zabronione. Mieszka\u0144cy musieli unika\u0107 u\u017cywania swojego ojczystego j\u0119zyka, by dos\u0142ownie ocali\u0107 \u017cycie i nie zwraca\u0107 na siebie uwagi okrutnych nadzorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Represje_wobec_nauczycieli\"><\/span>Represje wobec nauczycieli<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"619\" height=\"265\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4634\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-2.png 619w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-2-300x128.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 619px) 100vw, 619px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Praktycznie od pocz\u0105tku wojny i okupacji tych teren\u00f3w nazi\u015bci rozpocz\u0119li eksterminacj\u0119 nauczycieli. Kwiat narodu, intelekt polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142 bezlito\u015bnie niszczony i prze\u015bladowany we wszystkich zak\u0105tkach okupowanego kraju. Nie by\u0142o dos\u0142ownie \u017cadnych wyj\u0105tk\u00f3w &#8211; nawet w Generalnym Gubernatorstwie nauczyciele byli poddawani represjom, a w miastach, gdzie warunki by\u0142y surowsze, sytuacja by\u0142a jeszcze gorsza.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Prze\u015bladowania i eksterminacja nauczycieli rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 niemal od pierwszych dni i trwa\u0142y nieprzerwanie. Czasem dzia\u0142o si\u0119 to w tajemnicy, a cz\u0119sto publicznie, tak aby wszyscy wiedzieli, co trzyma\u0142o ich w strachu i pos\u0142usze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<p>Najg\u0142o\u015bniejsz\u0105 akcj\u0105 przeciwko inteligencji, a zw\u0142aszcza nauczycielom w \u0141odzi, by\u0142a Intelligenzaktion Litzmannstadt. Tak\u0105 nazw\u0119 nadano wydarzeniu, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce 9 i 10 listopada i by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 og\u00f3lnokrajowej akcji wymierzonej w polsk\u0105 elit\u0119 intelektualn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Akcja ta by\u0142a skierowana przeciwko polskiej elicie intelektualnej zamieszkuj\u0105cej region \u0142\u00f3dzki. W tych dniach w tutejszych lasach rozstrzelano oko\u0142o 500 os\u00f3b. Akcja by\u0142a kontynuowana r\u00f3wnie\u017c po 9 i 10 listopada. \u0141\u0105cznie do grudnia 1939 roku zamordowano tam oko\u0142o 1500 przedstawicieli polskiej inteligencji. W\u015br\u00f3d zamordowanych byli nauczyciele, urz\u0119dnicy, dzia\u0142acze spo\u0142eczni i duchowie\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p>W maju 1940 roku wznowiono akcj\u0119, tym razem skierowan\u0105 przeciwko uwi\u0119zionej m\u0142odzie\u017cy \u0142\u00f3dzkiej. Wielu m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w wojew\u00f3dztwa zosta\u0142o zes\u0142anych do oboz\u00f3w, a niekt\u00f3rzy zgin\u0119li z powodu niezno\u015bnych warunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d zamordowanych nauczycieli w czasie akcji nazistowskich, byli Jan Gertner, \u017cydowski pedagog i dzia\u0142acz o\u015bwiatowy Chaim Lajb Pozna\u0144ski, inspektor szkolny Feliks Wo\u0142oszczuk i inni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dzialalnosc_tajnych_szkol_w_Lodzi_i_wojewodztwie\"><\/span>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 tajnych szk\u00f3\u0142 w \u0141odzi i wojew\u00f3dztwie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"453\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4637\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-3.png 640w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2024\/09\/image-3-300x212.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Mimo obaw przed represjami i egzekucjami mieszka\u0144cy \u0141odzi i wojew\u00f3dztwa nie przestawali walczy\u0107.<a href=\"https:\/\/lodz.one\/uk\/eternal\/yanush-kopchynskyj-vydatnyj-pedagog-ta-goboyist-z-lodzi-3023\"> Nauczyciele <\/a>znajdowali r\u00f3\u017cne sposoby na walk\u0119 z okupantem, stawiali op\u00f3r wszelkimi mo\u017cliwymi sposobami. Odbywa\u0142o si\u0119 to mi\u0119dzy innymi poprzez kontynuacj\u0119 procesu edukacyjnego. Nawet w tak trudnych warunkach \u0142odzianie nadal uczyli m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak, wkr\u00f3tce po rozpocz\u0119ciu okupacji regionu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 tu tzw. tajna edukacja. Ukryci przed nazistami niekt\u00f3rzy entuzja\u015bci i dzia\u0142acze spo\u0142eczni prowadzili zaj\u0119cia, ucz\u0105c dzieci i m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z przedstawicieli tego ruchu by\u0142 Teofil Katra. By\u0142 jednym z czo\u0142owych organizator\u00f3w tajnych zaj\u0119\u0107 w \u0141odzi. W jego podziemnej szkole uczy\u0142o si\u0119 oko\u0142o 200 uczni\u00f3w, a liczba nauczycieli przekracza\u0142a 30. Ale to ju\u017c inna historia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W po\u0142owie XX wieku Polacy stan\u0119li przed jednym z najtrudniejszych wyzwa\u0144 w historii kraju. Okropno\u015bci II wojny \u015bwiatowej wstrz\u0105sn\u0119\u0142y dos\u0142ownie ca\u0142\u0105 planet\u0105, ale pierwsi, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli reali\u00f3w nazistowskiej ideologii, byli mieszka\u0144cy polskich miast, w szczeg\u00f3lno\u015bci \u0141odzi, podaje lodz.one. Kiedy okupanci zaj\u0119li \u0141\u00f3d\u017a, przyst\u0105pili do ca\u0142kowitej przebudowy tradycyjnego systemu funkcjonowania miasta oraz wszystkich jego sfer. Jeszcze [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":4547,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[3818,3826,3825,3817,2439,3816,2434,2459,2435,3824,3820,3823,3822,3821,2811,3819,2558],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-4627","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","8":"tag-co-dzialo-sie-w-polskiej-edukacji-na-poczatku-inwazji-hitlerowskiej","9":"tag-dzialalnosc-tajnych-szkol","10":"tag-dzialalnosc-tajnych-szkol-w-lodzi-i-wojewodztwie","11":"tag-edukacja","12":"tag-edukacja-kobiet","13":"tag-edukacja-w-czasie-ii-wojny-swiatowej","14":"tag-historia-edukacji","15":"tag-lodzkie-uczelnie","16":"tag-oswiata-w-lodzi","17":"tag-przesladowania-i-eksterminacja-nauczycieli","18":"tag-przybycie-nazistow-do-lodzi","19":"tag-represje","20":"tag-represje-wobec-nauczycieli","21":"tag-stolica-generalnego-gubernatorstwa-pod-rzadami-hansa-franka","22":"tag-szkoly-w-lodzi","23":"tag-wehrmacht","24":"tag-wyzsza-edukacja","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid-korotka"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4627"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4640,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4627\/revisions\/4640"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4627"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4627"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4627"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}