{"id":3598,"date":"2023-05-17T17:10:32","date_gmt":"2023-05-17T15:10:32","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz.one\/?p=3598"},"modified":"2023-01-24T11:54:00","modified_gmt":"2023-01-24T10:54:00","slug":"biala-fabryka-geyera-najnowoczesniejsze-przedsiebiorstwo-tkackie-lodzi-w-xix-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/biala-fabryka-geyera-najnowoczesniejsze-przedsiebiorstwo-tkackie-lodzi-w-xix-wieku-3598","title":{"rendered":"„Bia\u0142a Fabryka” Geyera: najnowocze\u015bniejsze przedsi\u0119biorstwo tkackie \u0141odzi w XIX wieku"},"content":{"rendered":"\n

„Bia\u0142a Fabryka” \u0142\u00f3dzkiego kr\u00f3la w\u0142\u00f3kiennictwa, Ludwika Geyera, uchodzi\u0142a w przedostatnim stuleciu za najnowocze\u015bniejsze przedsi\u0119biorstwo tkackie w mie\u015bcie. Fabryka by\u0142a wyposa\u017cona w pierwsz\u0105 w Polsce maszyn\u0119 parow\u0105 i przyczyni\u0142a si\u0119 do zmechanizowania przemys\u0142u w\u0142\u00f3kienniczego nie tylko w \u0141odzi, ale w ca\u0142ej Polsce. Fabryka Geyera uwa\u017cana jest za jeden z najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w architektury przemys\u0142owej w \u0141odzi. Od 1960 roku w pomieszczeniach fabryki XIX wieku dzia\u0142a unikatowe Centralne Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa – podaje lodz.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0142o\u017cenie przez Ludwika Geyera najnowocze\u015bniejszej fabryki tkackiej XIX wieku<\/h2>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku XIX wieku rozw\u00f3j przemys\u0142owy w Europie zacz\u0105\u0142 nabiera\u0107 tempa. W tym czasie znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Polski, w tym miasto \u0141\u00f3d\u017a, wchodzi\u0142a w sk\u0142ad tzw. Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3re by\u0142o pa\u0144stwem wasalnym Imperium Rosyjskiego. Mimo tego Polska mia\u0142a w\u0142asne prawa i walut\u0119 w obiegu.<\/p>\n\n\n\n

Ot\u00f3\u017c pocz\u0105tek XIX wieku up\u0142yn\u0105\u0142 pod znakiem szybkiego rozwoju przemys\u0142u w\u0142\u00f3kienniczego w \u0141odzi. Liczba mieszka\u0144c\u00f3w \u0141odzi zacz\u0119\u0142a rosn\u0105\u0107, a do miasta zewsz\u0105d nap\u0142ywali przedsi\u0119biorcy. Jednym z tych, kt\u00f3rzy przybyli do \u0141odzi na pocz\u0105tku rozwoju pot\u0119\u017cnej produkcji w\u0142\u00f3kienniczej miasta, by\u0142 Ludwik Geyer. P\u00f3\u017aniej zostanie nazwany jednym z „kr\u00f3l\u00f3w bawe\u0142ny” w \u0141odzi. Ludwik Geyer przyjecha\u0142 do \u0141odzi z Niemiec. Wiedzia\u0142 z pierwszej r\u0119ki, co to jest fabryka i jak wygl\u0105da tam proces produkcji. W ko\u0144cu, jego ojciec by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem ma\u0142ej fabryki bawe\u0142ny w jednym z niemieckich miast, a Ludwik Geyer ju\u017c za m\u0142odu pracowa\u0142 u swojego ojca. W przedsi\u0119biorstwie tym zdoby\u0142 bezcenne do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re przyda\u0142o mu si\u0119 przy zak\u0142adaniu w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci. Mimo \u017ce rodzina Geyer\u00f3w pracowa\u0142a bez wytchnienia, ich biznes nie szed\u0142 zbyt dobrze, dlatego w 1828 roku rodzina postanowi\u0142a przenie\u015b\u0107 si\u0119 do \u0141odzi.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce moment przeprowadzki do \u0141odzi by\u0142 wybrany wyj\u0105tkowo dobrze – w mie\u015bcie zaczyna\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze fabryki tkackie.<\/p>\n\n\n\n

W nowym mie\u015bcie przemys\u0142owiec Geyer nie marnowa\u0142 czasu i w tym samym 1828 roku otworzy\u0142 w\u0142asn\u0105 fabryk\u0119. Aby za\u0142o\u017cy\u0107 w \u0141odzi w\u0142asny biznes, Geyer zainwestowa\u0142 ca\u0142y sw\u00f3j kapita\u0142, kt\u00f3ry przywi\u00f3z\u0142 z Niemiec. Pierwsza fabryka Geyera mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy ulicy Piotrkowskiej. Przedsi\u0119biorca wyposa\u017cy\u0142 j\u0105 w ponad dziesi\u0119\u0107 krosien tkackich.<\/p>\n\n\n\n

Przemys\u0142owcu wystarczy\u0142o oko\u0142o 7 lat, aby sta\u0107 si\u0119 niezwykle zamo\u017cnym i odnosz\u0105cym sukcesy cz\u0142owiekiem w \u0141odzi, a ju\u017c w 1835 roku przy tej samej ulicy pojawi\u0142o si\u0119 jego opus magnum – \u201cBia\u0142a Fabryka\u201d. Pracownicy nowej fabryki mogli pracowa\u0107 na najnowocze\u015bniejszym w tamtych czasach sprz\u0119cie, kt\u00f3ry Geyer kupi\u0142 w Belgii, poniewa\u017c w Polsce tego typu sprz\u0119tu w\u00f3wczas nie by\u0142o. <\/p>\n\n\n\n

W 1838 roku Geyer zainstalowa\u0142 w przedsi\u0119biorstwie maszyn\u0119 parow\u0105. Da\u0142o to pocz\u0105tek mechanizacji przemys\u0142u w\u0142\u00f3kienniczego na terenie ca\u0142ego \u00f3wczesnego Kr\u00f3lestwa Polskiego. <\/p>\n\n\n\n

A miasto \u0141\u00f3d\u017a sta\u0142o si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142owych kraju. Zyska\u0142o ono miano „polskiego Manchesteru”, a Ludwik Geyer zdoby\u0142 tytu\u0142 „kr\u00f3la bawe\u0142ny”.<\/p>\n\n\n\n

Centralne Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa zamiast fabryki<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

„Bia\u0142a Fabryka” Geyera ma ogromn\u0105 warto\u015b\u0107 nie tylko z punktu widzenia obiektu, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 przemys\u0142owy rozkwit \u0141odzi, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na walory architektoniczne. Budynek nale\u017cy do klasycystycznego stylu architektonicznego. A propos, fabryka zosta\u0142a nazwana „bia\u0142\u0105”, poniewa\u017c jest wykonana w jasnych kolorach. Fabryka w\u0142\u00f3kiennicza Geyera to budynek z czterema skrzyd\u0142ami i dziedzi\u0144cem. Najstarsze jest skrzyd\u0142o zachodnie, zwr\u00f3cone w stron\u0119 ulicy Piotrkowskiej, najd\u0142u\u017cszej ulicy w \u0141odzi. Kolejne zosta\u0142y dobudowane p\u00f3\u017aniej: skrzyd\u0142o p\u00f3\u0142nocne w 1838 roku, po\u0142udniowe w 1847 roku i wschodnie w 1886 roku. Przy fabryce znajduje si\u0119 staw.<\/p>\n\n\n\n

W 1955 roku w\u0142adze miasta postanowi\u0142y otworzy\u0107 w budynku fabryki Muzeum Historii W\u0142\u00f3kiennictwa. Najpierw jednak zrekonstruowano fabryk\u0119 i dostosowano jej pomieszczenia do potrzeb muzeum.<\/p>\n\n\n\n

Unikalne Muzeum Historii W\u0142\u00f3kiennictwa zosta\u0142o otwarte w 1960 roku. W muzeum prezentowane s\u0105 r\u00f3\u017cnorodne urz\u0105dzenia tkackie i prz\u0119dzalnicze pochodz\u0105ce z XIX wieku. To w\u0142a\u015bnie ten sprz\u0119t by\u0142 u\u017cywany przez pracownik\u00f3w fabryki w przedostatnim stuleciu.<\/p>\n\n\n\n

W 2015 roku „Bia\u0142a Fabryka” Ludwika Geyera uzyska\u0142a w Polsce status obiektu dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„Bia\u0142a Fabryka” \u0142\u00f3dzkiego kr\u00f3la w\u0142\u00f3kiennictwa, Ludwika Geyera, uchodzi\u0142a w przedostatnim stuleciu za najnowocze\u015bniejsze przedsi\u0119biorstwo tkackie w mie\u015bcie. Fabryka by\u0142a wyposa\u017cona w pierwsz\u0105 w Polsce maszyn\u0119 parow\u0105 i przyczyni\u0142a si\u0119 do zmechanizowania przemys\u0142u w\u0142\u00f3kienniczego nie tylko w \u0141odzi, ale w ca\u0142ej Polsce. Fabryka Geyera uwa\u017cana jest za jeden z najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w architektury przemys\u0142owej w \u0141odzi. Od […]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":1959,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[2747,2338,2374,2748,2340,2362,2364,2351,2356,2354],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3598","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-biala-fabryka-geyera","9":"tag-biznes-w-lodzi","10":"tag-dzieje-lodzkich-fabryk","11":"tag-fabryki-w-historii-lodzi","12":"tag-historia-biznesu","13":"tag-lodzcy-biznesmeni","14":"tag-lodzcy-producenci","15":"tag-lodzkie-fabryki","16":"tag-produkcja-w-lodzi","17":"tag-stare-fabryki","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3602,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3598\/revisions\/3602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3598"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3598"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3598"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}