{"id":3254,"date":"2022-11-01T20:09:47","date_gmt":"2022-11-01T19:09:47","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz.one\/?p=3254"},"modified":"2022-12-14T17:34:09","modified_gmt":"2022-12-14T16:34:09","slug":"kiedys-uczyly-sie-tu-tylko-dziewczeta-historia-szkoly-podstawowej-nr-5-w-lodzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/kiedys-uczyly-sie-tu-tylko-dziewczeta-historia-szkoly-podstawowej-nr-5-w-lodzi-3254","title":{"rendered":"Kiedy\u015b uczy\u0142y si\u0119 tu tylko dziewcz\u0119ta: historia Szko\u0142y Podstawowej nr 5 w \u0141odzi"},"content":{"rendered":"\n<p>Historia Szko\u0142y Podstawowej nr 5 w \u0141odzi si\u0119ga drugiej po\u0142owy XIX wieku. Pocz\u0105tkowo by\u0142a to szko\u0142a katolicka, w kt\u00f3rej uczy\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dziewcz\u0119ta. Lekcje w szkole by\u0142y prowadzone w j\u0119zyku polskim. Dziewcz\u0119ta uczy\u0142y si\u0119 czyta\u0107 i pisa\u0107. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w szkole mog\u0142y si\u0119 uczy\u0107 nie tylko dziewcz\u0119ta, ale tak\u017ce ch\u0142opcy. W grudniu 1939 roku szko\u0142a przesta\u0142a dzia\u0142a\u0107 w zwi\u0105zku z okupacj\u0105 miasta przez hitlerowc\u00f3w. Nowa strona w historii Szko\u0142y Podstawowej nr 5 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 po wyzwoleniu \u0141odzi spod okupacji hitlerowskiej &#8211; pisze <a href=\"https:\/\/lodz.one\/\">lodz.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Powstanie Szko\u0142y Podstawowej nr 5<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"673\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2-1024x673.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3255\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2-1024x673.jpg 1024w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2-300x197.jpg 300w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2-768x504.jpg 768w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2-1536x1009.jpg 1536w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2-696x457.jpg 696w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2-1068x702.jpg 1068w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/11-2.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Szko\u0142a Podstawowa nr 5 jest jedn\u0105 z najstarszych szk\u00f3\u0142 w \u0141odzi. Powsta\u0142a w latach reformy dyrektora Komisji Rz\u0105dowej Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego Aleksandra Wielopolskiego. Katolicka elementarna szko\u0142a \u017ce\u0144ska zosta\u0142a otwarta 1 stycznia 1862 roku. Pocz\u0105tkowo studiowa\u0142y tam tylko dziewcz\u0119ta. Szko\u0142a mie\u015bci\u0142a si\u0119 w lokalach wynajmowanych od prywatnych w\u0142a\u015bcicieli, od kt\u00f3rych by\u0142 wypo\u017cyczany r\u00f3wnie\u017c wyposa\u017cenie. Pocz\u0105tkowo lekcje w szkole odbywa\u0142y si\u0119 w j\u0119zyku polskim, dziewcz\u0119ta uczono g\u0142\u00f3wnie czytania i pisania.<\/p>\n\n\n\n<p>Po powstaniu styczniowym (1863-1864) na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w \u0142\u00f3dzkich szko\u0142ach rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces rusyfikacji. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u00f3wczesne Kr\u00f3lestwo Polskie, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142a \u0141\u00f3d\u017a, by\u0142o pa\u0144stwem wasalnym Imperium Rosyjskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusyfikacja nie omin\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c Szko\u0142y Podstawowej nr 5. Od roku szkolnego 1872-1873 wprowadzono obowi\u0105zek nauczania j\u0119zyka rosyjskiego na sta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 nauk\u0119 w szkole rozpocz\u0119li r\u00f3wnie\u017c ch\u0142opcy. W roku szkolnym 1913-1914 szko\u0142a mia\u0142a ju\u017c 4 oddzia\u0142y. Szko\u0142a liczy\u0142a 235 uczni\u00f3w, w tym 153 ch\u0142opc\u00f3w i 72 dziewczynki. W szkole uczyli si\u0119: religii, j\u0119zyka polskiego i rosyjskiego, rachunki, geografii, historii Polski, historii Rosji i kaligrafii. Szko\u0142a mie\u015bci\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas w wynajmowanym lokalu przy ulicy Zarzewskiej 25. W lokalu znajdowa\u0142o si\u0119 8 pokoi do u\u017cytku szkolnego. 1 wrze\u015bnia 1915 roku dyrektorem szko\u0142y zosta\u0142 Bronis\u0142aw Szwalm.<\/p>\n\n\n\n<p>Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci jednym z najwa\u017cniejszych moment\u00f3w w historii \u0141odzi by\u0142o wprowadzenie powszechnego obowi\u0105zku szkolnego dla dzieci w wieku od 7 do 14 lat. Sta\u0142o si\u0119 to w 1919 roku za pomocy lekarza i dzia\u0142acza publicznego Stefana Kopci\u0144skiego. \u0141\u00f3dzka szko\u0142a nr 5 przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w 7-klasow\u0105 Szko\u0142\u0119 Powszechn\u0105. Liczba uczni\u00f3w znacznie wzros\u0142a, wi\u0119c zaj\u0119cia odbywa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wieczorem. Ponadto po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci nauczanie zacz\u0119\u0142o si\u0119 odbywa\u0107 w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n<p>W roku szkolnym 1927-1928, z powodu z\u0142ych warunk\u00f3w lokalowych, szko\u0142a zosta\u0142a przeniesiona na ulic\u0119 Suwalsk\u0105 16. W roku szkolnym 1929-1930 szko\u0142a ponownie zmieni\u0142a lokalizacj\u0119 i przenios\u0142a si\u0119 do pi\u0119knego gmachu szkolnego na ulicy \u0141\u0119czyckiej. Przestronne pomieszczenie pozwoli\u0142o na umieszczenie w szkole kuchni, szatni, 2 bibliotek, pokoju nauczycielskiego i sali gimnastycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>23 stycznia 1930 roku w szkole mia\u0142o miejsce wa\u017cne wydarzenie &#8211; szkole nadano imi\u0119 polskiej pisarki Marii Konopnickiej. Od tego czasu szko\u0142a nosi nazw\u0119 7-klasowa Szko\u0142a Powszechna im. Marii Konopnickiej w \u0141odzi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wznowienie nauki w Szkole Podstawowej nr 5 po II wojnie \u015bwiatowej<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"653\" src=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/22-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3258\" srcset=\"https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/22-2.jpg 900w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/22-2-300x218.jpg 300w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/22-2-768x557.jpg 768w, https:\/\/cdn.lodz.one\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2022\/12\/22-2-696x505.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>II wojna \u015bwiatowa, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 roku, op\u00f3\u017ani\u0142a rozpocz\u0119cie roku szkolnego w \u0141odzi. W \u0142\u00f3dzkich szko\u0142ach, w tym w 7-klasowej Szkole Powszechnej nr 5, zaj\u0119cia rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 dopiero 10 wrze\u015bnia. Po okupacji miasta w\u0142adze niemieckie zakaza\u0142y prowadzenia zaj\u0119\u0107 historii, geografii i nauki o Polsce wsp\u00f3\u0142czesnej. Nazi\u015bci rozpocz\u0119li proces germanizacji od wprowadzenia nauki j\u0119zyka niemieckiego w polskich szko\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n<p>Szko\u0142a funkcjonowa\u0142a do ko\u0144ca 1939 roku &#8211; kierownikiem szko\u0142y by\u0142 w\u00f3wczas Edward Dudkiewicz (dzia\u0142acz o\u015bwiatowy, aresztowany i stracony przez okupant\u00f3w w listopadzie 1939 roku).<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie okupacji \u0141odzi przez hitlerowc\u00f3w w szkole mie\u015bci\u0142 si\u0119 szpital. Wznowienie nauki w \u0142\u00f3dzkich szko\u0142ach nast\u0105pi\u0142o dopiero po wyzwoleniu miasta spod okupacji hitlerowskiej w styczniu 1945 roku. Szko\u0142a Powszechna nr 5 wznowi\u0142a prac\u0119 26 lutego 1945 roku. Budynek szko\u0142y ocala\u0142, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyposa\u017cenia szko\u0142y zosta\u0142a zniszczona. Dyrektorem szko\u0142y by\u0142a Anna Dudkiewicz, \u017cona zamordowanego Edwarda Dudkiewicza.<\/p>\n\n\n\n<p>Anna Dudkiewicz pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 dyrektora szko\u0142y do \u200b\u200b1957 roku. Dyrektorami szko\u0142y r\u00f3wnie\u017c byli Urszula Badziak w latach 1957-1960, a nast\u0119pnie Roman Kostrzewa w latach 1960-1963.<\/p>\n\n\n\n<p>Nowa reforma szkolna rozpocz\u0119ta w 1961 roku wprowadzi\u0142a 8-klasow\u0105 szko\u0142\u0119 podstawow\u0105. Od 1999 roku, w wyniku reformy edukacji, plac\u00f3wka sta\u0142a si\u0119 szko\u0142\u0105 o sze\u015bcioletnim trybie nauczania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia Szko\u0142y Podstawowej nr 5 w \u0141odzi si\u0119ga drugiej po\u0142owy XIX wieku. Pocz\u0105tkowo by\u0142a to szko\u0142a katolicka, w kt\u00f3rej uczy\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dziewcz\u0119ta. Lekcje w szkole by\u0142y prowadzone w j\u0119zyku polskim. Dziewcz\u0119ta uczy\u0142y si\u0119 czyta\u0107 i pisa\u0107. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w szkole mog\u0142y si\u0119 uczy\u0107 nie tylko dziewcz\u0119ta, ale tak\u017ce ch\u0142opcy. W grudniu 1939 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":2715,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[2436,2439,2441,2440,2434,2442,2437,2435,2443,2438],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3254","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-dzieje-lodzkiej-szkoly","9":"tag-edukacja-kobiet","10":"tag-edukacja-podstawowa-dla-dziewczat","11":"tag-edukacji-kobiet-w-lodzi","12":"tag-historia-edukacji","13":"tag-historia-placowek-oswiatowych","14":"tag-lodzkie-szkoly","15":"tag-oswiata-w-lodzi","16":"tag-stare-szkoly-w-lodzi","17":"tag-szkola-dla-dziewczat","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3261,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3254\/revisions\/3261"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3254"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3254"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3254"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}