{"id":3192,"date":"2022-12-05T22:18:43","date_gmt":"2022-12-05T21:18:43","guid":{"rendered":"https:\/\/lodz.one\/?p=3192"},"modified":"2022-12-14T17:01:38","modified_gmt":"2022-12-14T16:01:38","slug":"kary-finansowe-i-praca-w-godzinach-nadliczbowych-zycie-robotnikow-slynnego-lodzkiego-fabrykanta-xix-wieku-izraela-poznanskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodz.one\/pl\/eternal\/kary-finansowe-i-praca-w-godzinach-nadliczbowych-zycie-robotnikow-slynnego-lodzkiego-fabrykanta-xix-wieku-izraela-poznanskiego-3192","title":{"rendered":"Kary finansowe i praca w godzinach nadliczbowych: \u017cycie robotnik\u00f3w s\u0142ynnego \u0142\u00f3dzkiego fabrykanta XIX wieku Izraela Pozna\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n

Fabrykant Izrael Pozna\u0144ski to wa\u017cna posta\u0107 w historii miasta \u0141odzi. Wraz z Karolem Scheiblerem i Ludwikiem Geyerem nazywany by\u0142 \u201ekr\u00f3lem bawe\u0142ny\u201d. W latach 70. XIX wieku przedsi\u0119biorca pochodzenia \u017cydowskiego uruchomi\u0142 w \u0141odzi najwi\u0119ksz\u0105 i najnowocze\u015bniejsz\u0105 fabryk\u0119 w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku w fabrykach Pozna\u0144skiego pracowa\u0142o oko\u0142o 7 tysi\u0119cy os\u00f3b. Los pracownik\u00f3w fabryki nie by\u0142 s\u0142odki: dzie\u0144 pracy trwa\u0142 16 godzin, brak dni wolnych od pracy, kary finansowe, brak troski ze strony kierownictwa o bezpiecze\u0144stwo pracownik\u00f3w. W czasach dzikiego kapitalizmu los robotnika schodzi\u0142 na drugi plan – pisze lodz.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Biografia i szybki sukces Pozna\u0144skiego<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Izrael Pozna\u0144ski nazywany jest \u201etw\u00f3rc\u0105 \u0141odzi Przemys\u0142owej\u201d, \u201ekr\u00f3lem bawe\u0142ny\u201d i jednocze\u015bnie \u201ewyzyskiwaczem\u201d. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku by\u0142 jednym z najbogatszych \u00f3wczesnych przemys\u0142owc\u00f3w w Europie.<\/p>\n\n\n\n

Przysz\u0142y milioner urodzi\u0142 si\u0119 w 1833 roku w polskim mie\u015bcie Aleksandr\u00f3w \u0141\u00f3dzki w wielodzietnej rodzinie \u017cydowskiej Kalmana i Ma\u0142ki Pozna\u0144skich. Ojciec Izraela by\u0142 drobnym kupcem, wi\u0119c ch\u0142opiec od najm\u0142odszych lat wiedzia\u0142, czym jest biznes. Rodzina Pozna\u0144skich przeprowadzi\u0142a si\u0119 do \u0141odzi, gdy Izrael mia\u0142 rok.<\/p>\n\n\n\n

Warto doda\u0107, \u017ce rodzina kupiecka wybra\u0142a dobry moment na przeprowadzk\u0119 do \u0141odzi. Kilkutysi\u0119czne miasto dopiero zaczyna\u0142o przekszta\u0142ca\u0107 si\u0119 w wielk\u0105 przemys\u0142ow\u0105 metropoli\u0119. Ojciec Pozna\u0144skiego z powodzeniem handlowa\u0142 tekstyliami, bawe\u0142n\u0105 i lnem w \u0141odzi. Handel kupca poszed\u0142 w g\u00f3r\u0119, a p\u00f3\u017aniej otworzy\u0142 w\u0142asny sklep i zbudowa\u0142 kamienny dom.<\/p>\n\n\n\n

Izrael otrzyma\u0142 dobre wykszta\u0142cenie. Jako nastolatek biegle pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem polskim, rosyjskim, niemieckim i jidysz. Jednocze\u015bnie pomaga\u0142 ojcu w prowadzeniu firmy.<\/p>\n\n\n\n

W 1851 roku 18-letni Izrael o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Leoni\u0105 Hertz, c\u00f3rk\u0105 zamo\u017cnego kupca z Warszawy. W posagu Leonia wnios\u0142a sto\u0142eczny sklep z towarami \u0142okciowymi, a tak\u017ce wiele przydatnych znajomo\u015bci w warszawskich kr\u0119gach finansowych i biznesowych.<\/p>\n\n\n\n

Rok po \u015blubie Pozna\u0144ski przej\u0105\u0142 zarz\u0105dzanie rodzinn\u0105 firm\u0105 kupieck\u0105. Opr\u00f3cz kontynuowania dzia\u0142alno\u015bci ojca za\u0142o\u017cy\u0142 dom handlowy i manufaktur\u0119, w kt\u00f3rej rozpocz\u0105\u0142 produkcj\u0119 tkanin. Z roku na rok przedsi\u0119biorca zwi\u0119ksza\u0142 produkcj\u0119. Biznesmen marzy\u0142 o zbudowaniu du\u017cego kompleksu przemys\u0142owo-mieszkaniowego, w kt\u00f3rym wraz z fabrykami znajdowa\u0142yby si\u0119 domy dla robotnik\u00f3w. Sw\u00f3j cel osi\u0105gn\u0105\u0142 w latach 70. ubieg\u0142ego wieku. Zbudowa\u0142 30-hektarowe \u201eimperium bawe\u0142ny\u201d przy ul. Ogrodowej, kupi\u0142 200 krosien mechanicznych – to by\u0142 ogromny prze\u0142om technologiczny.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z czterokondygnacyjn\u0105 fabryk\u0105, farbiarni\u0105 i drukarni\u0105 tkanin powsta\u0142a odlewnia, elektrownia, huta \u017celaza, cegielnia, stra\u017c po\u017carna i domy robotnicze.<\/p>\n\n\n\n

Jak pracowa\u0142o si\u0119 robotnikom w fabryce Pozna\u0144skiego?<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Czy Izrael Pozna\u0144ski osi\u0105gn\u0105\u0142by niesamowity sukces, gdyby nie robotnicy najemni? W ko\u0144cu to oni dzie\u0144 po dniu tracili swoje si\u0142y, pracowali od rana do p\u00f3\u017anego wieczora, przynosz\u0105c tym samym zysk Pozna\u0144skiemu.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce rozkwit pozna\u0144skiego imperium przemys\u0142owego przypad\u0142 na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XIX wieku – epok\u0119 dzikiego kapitalizmu. Liczy\u0142 si\u0119 wtedy tylko biznes i zysk przedsi\u0119biorcy, ale los robotnika schodzi\u0142 na drugi plan.<\/p>\n\n\n\n

Taka sytuacja mia\u0142a miejsce r\u00f3wnie\u017c w fabryce Izraela Pozna\u0144skiego. O jego wyzysku wobec robotnik\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105 niemal legendy.<\/p>\n\n\n\n

W szczeg\u00f3lno\u015bci znany jest fakt, \u017ce robotnicy fabryki musieli pracowa\u0107 16 godzin dziennie. Pozna\u0144ski nie uznawa\u0142 weekend\u00f3w za \u015bwi\u0119ta ko\u015bcielne. Dlatego, gdy robotnicy rozpocz\u0119li strajk w \u015bwi\u0119to, zostali spacyfikowani przez policj\u0119. Kr\u0105\u017cy\u0142y pog\u0142oski, \u017ce Pozna\u0144ski osobi\u015bcie uderzy\u0142 jednego z robotnik\u00f3w podczas strajku.<\/p>\n\n\n\n

Kary finansowe by\u0142y r\u00f3wnie\u017c aktywnie stosowane w pozna\u0144skich przedsi\u0119biorstwach. Ci, kt\u00f3rzy uchylali si\u0119 od pracy, musieli zap\u0142aci\u0107 3 ruble kary.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto Izrael lubi\u0142 nakr\u0119ca\u0107 zegar, aby robotnicy pracowali d\u0142u\u017cej, chocia\u017c zmiana w fabryce w tym czasie trwa\u0142a od 5 do 21.<\/p>\n\n\n\n

Inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce takie opowie\u015bci s\u0105 nieco przesadzone. Niekt\u00f3rzy badacze zauwa\u017caj\u0105, \u017ce Pozna\u0144ski wyp\u0142aca\u0142 robotnikom odszkodowania za wypadki w pracy, a je\u015bli kto\u015b z robotnik\u00f3w zgin\u0105\u0142 w fabryce, jego rodzina otrzymywa\u0142a hojne odszkodowanie.<\/p>\n\n\n\n

Wbrew r\u00f3\u017cnym dowodom historycznym, mo\u017cemy \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce codzienno\u015b\u0107 robotnik\u00f3w imperium przemys\u0142owego Izraela Pozna\u0144skiego nie by\u0142a s\u0142odka. W fabryce powtarza\u0142y si\u0119 konflikty mi\u0119dzy robotnikami a wp\u0142ywowym przedsi\u0119biorc\u0105, robotnicy byli wyzyskiwani, pracowali w nadgodzinach i przewa\u017cnie w niezdrowych warunkach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fabrykant Izrael Pozna\u0144ski to wa\u017cna posta\u0107 w historii miasta \u0141odzi. Wraz z Karolem Scheiblerem i Ludwikiem Geyerem nazywany by\u0142 \u201ekr\u00f3lem bawe\u0142ny\u201d. W latach 70. XIX wieku przedsi\u0119biorca pochodzenia \u017cydowskiego uruchomi\u0142 w \u0141odzi najwi\u0119ksz\u0105 i najnowocze\u015bniejsz\u0105 fabryk\u0119 w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku w fabrykach Pozna\u0144skiego pracowa\u0142o oko\u0142o 7 tysi\u0119cy os\u00f3b. Los pracownik\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":2878,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[2338,2390,2391,2393,2388,2389,2356,2392,2364,2351],"motype":[1159],"moformat":[83],"moimportance":[81],"class_list":{"0":"post-3192","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-biznes-w-lodzi","9":"tag-gdzie-ludzie-pracowali-w-lodzi","10":"tag-historia-fabryk","11":"tag-jak-pracowali-w-fabryce-w-przeszlosci","12":"tag-praca-w-lodzi","13":"tag-pracowac-w-fabrykach","14":"tag-produkcja-w-lodzi","15":"tag-warunki-pracy","16":"tag-lodzcy-producenci","17":"tag-lodzkie-fabryki","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3199,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3192\/revisions\/3199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3192"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3192"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3192"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodz.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}